retour en homepage imprimer envoyer

Erfgoed - De staalindustie van de Lage Ourthe

Specifieke informatie

:

Bijzondere informatie
De staalindustrie van de Lage Ourthe:


De vallei van de Ourthe, van Chênée tot Tilff, was in het begin van de 18e eeuw, volgens Georges HANSOTTE, "één van de actiefste industriële streken van de regio van Luik”. Men vond er van stroomafwaarts tot stroomopwaarts de fabrieken van Sauheid op de rechteroever, de firma Colonster op de linkeroever en aan de rand van het dorp Tilff, de ijzerverwerkingsfabriek van Saucy.


In Sauheid, territorium van het Leengoed van de Heer van Embourg, werd in 1659 de ijzerverwerkingsfabriek van Sauheid gebouwd. Hier werd ijzer omgesmolten tot staven die werden gebruikt voor het maken van spijkers in de omgeving van Luik. De motorische kracht voor de fabriek werd geproduceerd door de stroom van de Ourthe. De afval werd in de rivier geloosd waardoor het eiland beetje bij beetje groeide. Dertig jaar later werd een tweede ijzerverwerkingsfabriek op deze plek gebouwd.


Stroomopwaarts van de ijzerverwerkingsfabriek van Sauheid, bevond zich de fabriek WALTHERY, in gebruik sinds 1563, net als de meelmolen die later tot een andere fabriek verbouwd werd.


In Sauheid bestond sinds 1562 een oven bij de ijzersmelterij. Deze installatie werd rond 1616 verbouwd tot poedermolen en de exploitatie duurde ruim 50 jaar. In 1563, werd een tweede oven in gebruik gesteld door de Heer van Embourg.


Al deze fabrieken werden opgenomen in de installaties van de «Laminoirs de l'Ourthe » welke in 1955 nog steeds in gebruik waren. Meer stroomopwaarts van deze fabrieken en nog steeds op de rechteroever van de rivier, werd het industriecomplex van Campana in gebruik gesteld; In 1564 was het in eerste instantie een eenvoudige oven. Deze werd echter al snel omgebouwd tot smelterij en daarna tot fabriek waar ijzeren platen werden gemaakt.
In Sauheid, op de linkeroever van de Ourthe, tussen de spoorlijn en de weg van Angleur- Tilff, staan nog steeds de gebouwen en ateliers van Hubert RASKIN, welke in 1972 werden gesloten.

Op de linkeroever van de Ourthe, stroomopwaarts, stond waarschijnlijk de oudste industriële fabriek: de fabriek PHILIPPE van Colonster.
In 1530 werd een ijzerhamerfabriek gebouwd op de plek van een oude metaalinstallatie. In de loop der jaren en de opéénvolgende eigenaren, komen er een oven, een ijzersmelterij en een smederij bij.
Een gedeelte van de ijzererts wordt in diverse industriën gebruikt en komt sinds de 12e eeuw uit de geëxploiteerde ijzerlagen tussen Dolembreux, Hayen, Méry en Tilff. De erts wordt eerst gewassen in Méry, vervoerd via Crèvecoeur en Méry (de plaats wordt "place aux mines", "tchèrdjeu" of "pissou" genoemd) tegenover de weg die naar Dolembreux loopt. Alle fabrieken, met uitzondering van de Ateliers van Raskin, zijn afgebroken voor de aanleg van de Ardenner snelweg.


Stroomafwaarts van Tilff, wordt in 1542 de tweede molen van Tilff gebouwd, ter hoogte van een eiland in de Ourthe en welke later "île du Moulin" genoemd wordt. In 1696, veranderen de nieuwe eigenaren een gedeelte van de molen in de Smelterij van Tilff. In 1798, transformeert de nieuwe eigenaar (een energieke ijzersmid) de ijzersmelterij in een fabriek waar ijzer tot platen getransformeerd worden. In 1810 was deze industrieel Conrad-Joseph GRISARD, aan het hoofd van één van de belangrijkste industriële firma’s van de Ourthevallei.


In 1837, koopt de jonge Fimal van de « Vieille Montagne » de fabrieken. Deze leveren zinken staven aan de fabriek in Angleur.
Deze brute- en eindmaterialen worden eerst via het kanaal van de Ourthe en later via de spoorweg vervoerd (1866). De fabriek « Vieille Montagne » werd langzamerhand groter en telde voor WOII 450 arbeiders. In 1970 stopte de activiteit en tegenwoordig doet een gedeelte van de gebouwen dienst als appartementen.
Meer stroomopwaarts van Tilff, in Méry, vraagt een Luikenaar in 1872 de toestemming om een nieuwe fabriek langs de Ourthe te bouwen. Een tiental jaren na ingebruik name, wordt de fabriek verkocht aan de “Société Anonyme des Laminoirs à fers et à tôles du Monceau » die tot 1954 in gebruik was. De Ateliers van Raskin in Angleur kopen de fabriek en na het sluiten van de ateliers in 1972, wordt hij overgedaan aan de Firma FORCAST, gespecialiseerd in de fabricatie van cylinders. Deze firma stopte zijn activiteit in 1995.


Het is interessant te vermelden dat de hydroélectrische installaties, welke de fabrieken voorzagen van electriciteit, in 1985 gerenoveerd werden door M. EVERARD DE HARZIR en electriciteit leverden aan de fabriek CYLMERY.

 Suggestie / opmerking op de site

Top
| Design & intégration : Microcosm.be | Dévelopement : Medialabs |

Commune d'Esneux | Place Jean d'Ardenne, 1 - 4130 ESNEUX | 04.380.93.20 | info@esneux.be

Antenne administrative Tilff | Place du Souvenir, 1 - 4130 TILFF | 04.380.93.67

Atelier communal | Route de Poulseur - 4130 ESNEUX | 04.380.94.50

Escale | Avenue de la Station, 80 - 4130 ESNEUX | 04.380.93.10